Moliant i Ddewi (Dafydd Llwyd Mathafarn)

golygwyd gan Eurig Salisbury

⁠Bangor 401, 200‒4

Nodiadau
Casgliad o gerddi brud. Gwnaeth y copïydd anhysbys chwe chywiriad i’r testun, yn ôl pob tebyg wrth iddo wneud y gwaith copïo (gw. llau. 1, 41, 63, 78, 84, 89). Cofnodwyd llinellau 44 a 46 ar ffurf dwy linell.



200
Owdl dewi owaith dauid lloyd ap lly’ ap Gr’
dewi cynn deni caid ordeiniaw mann
mynyw ith weddiaw
A phadrig aeth i drigaw
o fyniw dros afon draw
5Nonn a ddoi r demel yn ddiwair feichiog
o dwyssog dewisair
aeth y prelad oi gadair
heb allu pregethu gair
A duw ath ddonies y dydd ith aned
10pann ith henwyd dafydd
rhoist ir dall ryw ystyr dydd
[.]y drem heb ddim godrymydd


201
Rhoist rann or dorth gann oth ginio y [..]
oedd lle heb wenwyno
15ath gi cynn troi i vn tro
ath fran aeth i farw yno
bleyddyd a wnaeth bennaeth budd
yr Enaint yn ddi Rinwedd
dwfr praff i dyfu or pridd
20i gael adwyth or gwledydd
bendigaist hyd bann dygiodd
er iechyd ir byd y badd
Er dy fagu yn gu yn oed gwr o grefydd
cynn gryfed a milwr
25ansodd ni mynodd meinwr
ni bu raid ond bara a dwr
yr oedd ith bregeth ryw ddydd ith ganmol
wyth vgain mil ddafydd
doeth hyddodd o gyfnod gwydd
30draw i wrandaw ’n yr vndydd
kyfiawdur a wnaeth kyfodi yn wir
dann oror Cwm brefi
yn dir Tew dann dy draed ti
y ddayar yn llann ddewi
35dewi lle i rwyd aeth oll yr iaith
dyfod i mae rhyw adfyd maith
Term anghyfiaith trwm anghyfion
dir i gymry rhag drwg amraint


202
draw dy foli drud ofailiaint
40ag wylo r naint agalw ar Nann
llawer gweddi rhag llwyr godded
a blin oeddyn heb lonydded
dygn in rhodded dwg ni [.]n rhyddion
y Sawl y sydd a fu ag a fydd
45pawb doed pob dydd
at bab y ffyd aed bawb ai ffonn
dyma r amser i daw r ymswrn
dewr yn ddig a dur yn i ddwrn
enwir swrn yn yr oes hon
50I mae n agos o mynegir
y wadd a ladd ag a leddir
ef a welir mawr ofalon
gwyr aflonydd gwae r fel ynys
gwedi r ymwrdd gwaed ar emys
55a braw dyrys rhwng brodorion
A chwys yn grychwys ar groen
a dwfr ymhais a deifr ymhoen
a hoen a goroen ar y gwirion
a bwrw r dreth a bair ryw drin
60I drwsio gwyr ar draws gwerin
I wlad y gwin flodau gwnnion


203
gwelwch roi maes ar y gweilch or m[..]
a lliwio temys or llid tymo[.]r
a bwrw blaenor barabl vnion
65yn y dwyrain ganiad araul
a chleddau hir y machludd haul
y mwya i draul y mud a rôn
dau a wiliwn on dialwyr
oi dau Efyn yn gofyn gwyr
70droganwyr dyrau gwnnion
gwyr a barant gau r aberoedd
er bitteilio ir batteloedd
o du r moroedd i dir meirion
profi llyfnu prif holl hafnau
75wrth i dial byrth y deau
o ddau gleddau i gyluddion
llygry dinas lloegr y danadd
a gyru r byd ag or oeri r badd
a chilio wadd vchel Roddion
80llawer vrddol mawr i ddolur
llawer dug hael llwyr i daw cur
llawer gwayw dur a llirig donn
llawer baner ir llawr beynydd
llawer gwawr gawr fawr yn lloegr a fydd
85lle mae brau gwydd llyma brig onn


204
Dewi ir ydym ar dy Radau
bywyd aerwyr ar baderau
y gwenerau ag yn wirion
ag y Ith weddiaw dithau ddewi
90Rhydd yd vnwaith Rhyw ddadeni
a thrueni athro vnion
ag yleni disgwyl wynedd
i cawn weled cann ni aledd
yn gelanedd on gelynion
95gelynion a drig yleni ymhob maes
cyn diwedd mis medi
pob tir maith pawb on iaith ni
pob tuedd pawb at dewi
dauid lloyd ap lly’ ap Gr’ ai kant

Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd, Prifysgol Cymru / University of Wales Centre for Advanced Welsh and Celtic StudiesPrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant / University of Wales Trinity Saint DavidPrifysgol Caergrawnt / University of Cambridge
© 2023-2025 If you would like more information about the project, or have comments on our work, please contact us at saints@saints.wales