Moliant i Ddewi (Dafydd Llwyd Mathafarn)
golygwyd gan Eurig Salisbury
Bangor 401, 200‒4
Nodiadau
Casgliad o gerddi brud. Gwnaeth y copïydd anhysbys chwe chywiriad i’r
testun, yn ôl pob tebyg wrth iddo wneud y gwaith copïo (gw. llau. 1, 41,
63, 78, 84, 89). Cofnodwyd llinellau 44 a 46 ar ffurf dwy linell.
200
Owdl dewi owaith dauid lloyd ap lly’ ap
Gr’
dewi cynn deni caid
ordeiniaw mann
mynyw ith weddiaw
A phadrig aeth i
drigaw
o fyniw dros afon
draw
5Nonn a ddoi r demel
yn ddiwair feichiog
o dwyssog
dewisair
aeth y prelad oi
gadair
heb allu pregethu
gair
A duw ath ddonies y
dydd ith aned
10pann ith henwyd
dafydd
rhoist ir dall ryw
ystyr dydd
[.]y drem heb ddim godrymydd
201
Rhoist rann or
dorth gann oth ginio y [..]
oedd lle heb
wenwyno
15ath gi cynn troi i
vn tro
ath fran aeth i
farw yno
bleyddyd a wnaeth
bennaeth budd
yr Enaint yn ddi
Rinwedd
dwfr praff i dyfu
or pridd
20i gael adwyth or
gwledydd
bendigaist hyd
bann dygiodd
er iechyd ir byd y
badd
Er dy fagu yn gu
yn oed gwr o grefydd
cynn gryfed a
milwr
25ansodd ni mynodd
meinwr
ni bu raid ond
bara a dwr
yr oedd ith
bregeth ryw ddydd ith ganmol
wyth vgain mil
ddafydd
doeth hyddodd o
gyfnod gwydd
30draw i wrandaw ’n
yr vndydd
kyfiawdur a wnaeth
kyfodi yn wir
dann oror Cwm
brefi
yn dir Tew dann dy
draed ti
y ddayar yn llann
ddewi
35dewi lle i rwyd
aeth oll yr iaith
dyfod i mae rhyw
adfyd maith
Term anghyfiaith
trwm anghyfion
dir i gymry rhag
drwg amraint
202
draw dy foli drud
ofailiaint
40ag wylo r naint
agalw ar Nann
llawer gweddi rhag llwyr godded
a blin oeddyn heb
lonydded
dygn in rhodded
dwg ni [.]n rhyddion
y Sawl y sydd a fu
ag a fydd
45pawb doed pob
dydd
at bab y ffyd aed
bawb ai ffonn
dyma r amser i daw
r ymswrn
dewr yn ddig a dur
yn i ddwrn
enwir swrn yn yr
oes hon
50I mae n agos o
mynegir
y wadd a ladd ag a
leddir
ef a welir mawr
ofalon
gwyr aflonydd gwae
r fel ynys
gwedi r ymwrdd
gwaed ar emys
55a braw dyrys rhwng
brodorion
A chwys yn
grychwys ar groen
a dwfr ymhais a
deifr ymhoen
a hoen a goroen ar
y gwirion
a bwrw r dreth a
bair ryw drin
60I drwsio gwyr ar
draws gwerin
I wlad y gwin
flodau gwnnion
203
gwelwch roi maes
ar y gweilch or m[..]
a lliwio temys or
llid tymo[.]r
a bwrw blaenor
barabl vnion
65yn y dwyrain
ganiad araul
a chleddau hir y
machludd haul
y mwya i draul y
mud a rôn
dau a wiliwn on
dialwyr
oi dau Efyn yn
gofyn gwyr
70droganwyr dyrau
gwnnion
gwyr a barant gau
r aberoedd
er bitteilio ir
batteloedd
o du r moroedd i
dir meirion
profi llyfnu prif
holl hafnau
75wrth i dial byrth
y deau
o ddau gleddau i
gyluddion
llygry dinas
lloegr y danadd
a gyru r byd ag
or oeri r badd
a chilio wadd
vchel Roddion
80llawer vrddol mawr
i ddolur
llawer dug hael
llwyr i daw cur
llawer gwayw dur a
llirig donn
llawer baner ir
llawr beynydd
llawer gwawr gawr fawr yn lloegr a fydd
85lle mae brau gwydd
llyma brig onn
204
Dewi ir ydym ar dy
Radau
bywyd aerwyr ar
baderau
y gwenerau ag yn
wirion
ag y Ith weddiaw dithau
ddewi
90Rhydd yd vnwaith
Rhyw ddadeni
a thrueni athro
vnion
ag yleni disgwyl
wynedd
i cawn weled cann
ni aledd
yn gelanedd on
gelynion
95gelynion a drig
yleni ymhob maes
cyn diwedd mis
medi
pob tir maith pawb
on iaith ni
pob tuedd pawb at
dewi
dauid lloyd ap
lly’ ap Gr’ ai kant